Co różni serial telewizyjny i internetowy? Jak rozumieć pojęcie dystrybuowania produkcji telewizyjnej w nowych mediach?

Dyskusja dotycząca książki „Władcy torrentów. Wokół angażującego modelu telewizji”, pod red. Małgorzaty Major i Justyny Bucknall-Hołyńskiej
18.04.2014 r. godz. 19.00
Pauza Garden In, ul. Rajska 12, Kraków
W spotkaniu, prowadzonym przez Michała Gulika, wezmą udział: Małgorzata Major, Patrycja Włodek i Ewelina Twardoch.

Co różni serial telewizyjny i internetowy? Jak rozumieć pojęcie dystrybuowania produkcji telewizyjnej w nowych mediach?Pytania te domagają się odpowiedzi właśnie teraz, gdy jesteśmy świadkami rozprzestrzeniania się w sieci pierwszego wysokobudżetowego serialu pomyślanego jako produkt dla internauty, a nie widza kanapowego. Mowa o House of Cards (2013-) którego nie można pominąć w dyskusji jako argumentu na rzecz dezaktualizowania się i niefunkcjonalności ramówki telewizyjnej.



Autorzy książki zastanawiają się więc, jak szybko nasze „uwikłanie w sieć” będzie postępować, ale także, co w serialach telewizyjnych i/lub internetowych interesuje widzów najbardziej. Lubimy przełomy, manifesty, w końcu sami także (wciąż!) chcemy zmieniać świat. A zatem szukamy inspiracji wszędzie. I właśnie dlatego nie możemy zapomnieć o Dziewczynach (Girls, 2012-), serialu, który w ostatnim czasie przyniósł odpowiedzi na wiele kluczowych dla nas pytań. W końcu gdy Hannah Horvath postanowiła, że będzie głosem pokolenia, w notesie miała zaledwie kilka szkiców swoich esejów i mgliste wyobrażenie o tym, co zamierza z nimi począć. Kilkanaście odcinków później bohaterka nie tylko personifikuje emocjonalną sinusoidę młodych kobiet, „sierot” po Carrie Bradshaw, ale i wszystkich widzów, którzy w jakiś sposób dali się nabrać na to, że droga do szczęścia, przepastnej garderoby i rzędem ustawionych Manolo Blahników wiedzie przez posadę freelancera felietonisty. Twórczyni serialu, Lena Dunham, rozpoczęła dumny pochód po pierwsze laury – otrzymała dwie statuetki podczas gali rozdania Złotych Globów w 2013 roku. Czy Dziewczyny, otwierają nowy rozdział w amerykańskiej telewizji? Warto zaryzykować i przytaknąć temu przypuszczeniu, gdyż zmieniają one układ sił w ramówkach stacji kablowych. Dlatego serial Dziewczyny stanowi punkt odniesienia dla kilku spośród autorek.

Pytanie, czy przeglądamy się w losach Hannah jak w zwierciadle powoduje, że uzyskujemy na nie (często przeciwstawne) odpowiedzi. Wynika to z faktu, że autorzy książki przyjmują odmienne punkty widzenia – niektórzy uznają, że seriale nie służą odbijaniu rzeczywistości, inni zaś chętnie odnajdują w telewizyjnych światach przedstawionych własne problemy i drogę do ich rozwiązania. Nikt nie oczekuje od telewizji, aby mówiła nam prawdę o otaczającym świecie (nie jesteśmy aż tak naiwni), ale miło zostać – od czasu do czasu – zaskoczonym wnikliwym obrazem jednostki uwikłanej w szaleństwo (nie bójmy się tego słowa!) ponowczesnych czasów (stąd wielka popularność seriali idących wbrew, na przekór, pod prąd znanym konwencjom telewizyjnym – Top of the Lake (2013), House of Cards, The Fall (2013-)). Idąc dalej - skoro w Internecie szukamy miłości, dlaczego naszymi przyjaciółmi (bądź wrogami) nie mogą być bohaterowie seriali? W końcu nikt z nas nie łudzi się, że istnieją dwa światy: wirtualny i realny. Oczywiste jest, że łączymy te (do niedawna jeszcze odrębne) sfery i w każdej funkcjonujemy z takim samym zaangażowaniem. Warto zatem szukać kompensacji dla naszych niezrealizowanych pragnień w czerpaniu z bogactwa popkultury, której się nie boimy ani nie nazywamy dzieckiem gorszego Boga.

Nie sposób także nie zastanowić się nad zagadnieniem, o którym w posłowiu do książki pisze Mirosław Filiciak:
„Kwestią, którą w moim przekonaniu należy poruszyć pisząc o nowych serialach, zwłaszcza z perspektywy polskiej, są praktyki odbioru. Już tytuł tej książki sugeruje radykalną ich zmianę - i jest to bez wątpienia ważny impuls dla współczesnych studiów nad telewizją, bo nagle okazało się, że ściśle niegdyś ze sobą związane treści, platformy technologiczne i praktyki widzów, utraciły swoją spójność. Seriale telewizyjne produkują nie tylko stacje telewizyjne, ale i serwisy internetowe. Siecią dystrybucji coraz częściej stają się autoryzowane i nieautoryzowane usługi internetowe, a ich oglądanie - zwłaszcza w polskim kontekście - często przenosi się z ekranów telewizorów na ekrany laptopów. To wszystko stawia przed badaczami telewizji zestaw nowych problemów - ale problemem jest także zachłystywanie się nimi (...)”



Małgorzata Major - doktorantka Katedry Kulturoznawstwa Uniwersytetu Gdańskiego. Redaktorka naukowa tomu „Władcy torrentów. Wokół angażującego modelu telewizji”. Zajmuje się szeroko rozumianą kulturą popularną - od telewizyjnych dramatów jakościowych po produkcje/wydarzenia/zjawiska zrzeszające wspólnoty „złego smaku”. Interesuje się także zjawiskiem socnostalgii, telewizją okresu PRL-u oraz nowomedialnymi praktykami partycypacyjnymi internautów.

Patrycja Włodek - doktor nauk o sztuce, absolwentka socjologii i filmoznawstwa na Uniwersytecie Jagiellońskim. Autorka rozprawy doktorskiej Czarny kryminał Raymonda Chandlera w literaturze i filmie oraz licznych tekstów o tematyce filmowej publikowanych w tomach zbiorowych. Współredaktorka 406., 407. i 408. numeru „Filmu na Świecie” oraz „EKRANów”. W kręgu zainteresowań autorki znajdują się zagadnienia z zakresu historii kina, ze szczególnym uwzględnieniem kinematografii amerykańskiej.

Ewelina Twardoch - absolwentka MISH UJ, obecnie doktorantka w Instytucie Sztuk Audiowizualnych UJ oraz programu SET. Tłumaczka. Na Uniwersytecie Jagiellońskim prowadzi zajęcia związane z telewizją. Wielbicielka współczesnych seriali telewizyjnych, kina i literatury współczesnej. Naukowo zajmuje się teorią obrazu oraz sztuką nowych technologii.